Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
Een bloem die de naam van een tulband draagt.

Een bloem genoemd naar een hoofddeksel

Een bloem die de naam van een tulband draagt.

Kaart 26 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een tulp gaat open met haar bovenste bloembladen gewikkeld in een tulband met een patroon in kobalt en turkoois, en rode klaprozen staan ernaast. De naam van de bloem komt uit het Turks: 'tulp' gaat terug op tülbent, uit het Perzische dulband, 'tulband', omdat de opengaande bloem aan een tulband deed denken; in het Turks zelf heet zij lale 1. De tulp kwam in 1593 via Clusius vanuit het Ottomaanse Rijk naar Nederland, en de eerste bollen bloeiden in de Hortus 2. De klaprozen zijn die van Fakir Baykurts Turkse gedicht 'Gelincikler', 'Klaprozen', dat in 2000 aan Havikshorst 1 op de muur kwam en er niet meer staat 3.

Waarop het steunt · 3

tulband

De naam van de bloem komt uit het Turks: 'tulp' gaat terug op het Ottomaans-Turkse tülbent, dat zelf uit het Perzische dulband komt en 'tulband' betekent. De opengaande bloem deed aan een tulband denken. In het Turks heet de bloem zelf trouwens niet zo — daar is het lale.

Bronnen · 3
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • Etymonline / Wordhistories — 'turban' and 'tulip' as etymological twins
  • Wiktionary — tulip: Ottoman Turkish tülbent < Persian dulband

de tulp uit het Ottomaanse Rijk

De tulp kwam in 1593 via Carolus Clusius vanuit het Ottomaanse Rijk naar Nederland; de eerste bollen bloeiden in de Hortus botanicus van Leiden.

Bronnen · 1
  • Hortus botanicus Leiden

Gelincikler

Eén van die gedichten was Turks. In 2000 kwam 'Gelincikler' ('Klaprozen') van Fakir Baykurt aan Havikshorst 1 op de muur, een jaar na de dood van de dichter. Baykurt (Yeşilova 1929 — Essen 1999) was schrijver en vakbondsman en schreef romans, verhalen en kinderboeken. Jan Willem Bruins schilderde de klaprozen als drie knallend rode bollen, zo groot dat ze van ver te zien waren. Het gedicht staat er niet meer.

Bronnen · 3
  • Muurgedichten Leiden — 'Gelincikler' (muurgedichten.nl)
  • Straatpoezie.nl — 'Gelincikler – Klaprozen', Fakir Baykurt, Havikshorst 1 Leiden
  • Nederlandstalige Wikipedia — Lijst van muurgedichten in Leiden, nr. 74

Deelt zijn plekken met · 7

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?