Steeds opnieuw

Een belofte die alleen blijft bestaan omdat elke generatie haar opnieuw tekent.

Kaart 8 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Drie handen komen samen rond één lantaarn tegen een werveling van kobalt en ivoor: een volwassen hand houdt hem bij het hengsel, een oude, gerimpelde hand ondersteunt hem van onderen, en de twee handjes van een kind reiken van opzij. De vlam blijft alleen branden omdat elke hand hem aanneemt. Op Rhijnhof is eeuwigdurende grafrust geen eenmalig besluit maar een grafrecht dat steeds opnieuw wordt verlengd, een zorg die van de ene generatie op de volgende overgaat 1. In 2024 stond Leiden stil bij zestig jaar Turkse Leidenaren; inmiddels woont hier de derde generatie 2. In 2025 koos het publiek van het filmfestival een film over drie generaties van één Palestijnse familie 3. De leerstoel Arabisch, begonnen in 1613, bestond in 2013 vierhonderd jaar 4, en de benoeming van 1613 loopt nog altijd door 5.

Waarop het steunt · 5

Islamitische Begraafplaatsen in Leiden

eeuwigdurende grafrust

Binnen de islam is eeuwigdurende grafrust een belangrijke waarde: een graf wordt niet geruimd. Op Rhijnhof kan dat, maar naar Nederlands recht bestaat die eeuwigheid uit steeds opnieuw verlengen: een rechthebbende moet het grafrecht telkens vernieuwen en betalen. De rust is dus geen eenmalig besluit maar een zorg die van de ene generatie op de volgende overgaat.

Bronnen · 2

Begraafplaats Rhijnhof — rhijnhof.nl: islamitisch begraven en eeuwigdurende grafrust
Sleutelstad — berichtgeving over de islamitische grafvakken op Rhijnhof (2023)

Eerste Turkse Theehuis

zestig jaar

In 2024 stond Leiden stil bij zestig jaar Turkse Leidenaren; inmiddels woont hier de derde generatie. De verhalen van de eerste generatie — de generatie die elkaar in dit theehuis vond — worden nu vastgelegd voordat ze verloren gaan.

Bronnen · 2

Sleutelstad — tentoonstelling '60 jaar Turkse migratie' in stadhuis Leiden (2024)
Centraal+ — Leiden viert zestig jaar Turkse Leidenaren (2024)

Internationaal Filmfestival Leiden

wat het publiek koos

Wat het festival aan de stad laat zien, is af te lezen aan wat er wint. In 2024 was Kneecap de grote winnaar: het verhaal van een hiphoptrio uit Belfast dat in het Iers rapt, over taal als identiteit en als verzet. In 2025 ging de publieksprijs naar 'All That's Left of You' van Cherien Dabis, over drie generaties van één Palestijnse familie tussen 1948 en de jaren twintig van deze eeuw. Dat zijn geen Nederlandse films, en het publiek koos ze zelf.

Bronnen · 3

Sleutelstad — 'Kneecap grote winnaar Leiden International Film Festival' (21 oktober 2024)
Sleutelstad — 'Organisatie LIFF maakt winnende films bekend' (20 oktober 2025)
Variety / Wikipedia — 'All That's Left of You' (Cherien Dabis, 2025); Wikipedia — 'Kneecap' (2024)

Universiteit Leiden: Islamitische Studies

van 1613 tot nu

De lijn loopt door: de leerstoel Arabisch begon in 1613 met Erpenius en vierde in 2013 haar vierhonderdjarig bestaan. Vandaag valt het vak onder de Faculteit Geesteswetenschappen, die internationaal tot de hoogst aangeschreven geesteswetenschappelijke faculteiten wordt gerekend.

Bronnen · 2

Universiteit Leiden — Faculteit Geesteswetenschappen: Midden-Oostenstudies
Rijksmuseum van Oudheden — '400 jaar Arabische studies in Nederland' (2013)

Thomas van Erpe (Erpenius)

vierhonderd jaar

In 2013 vierde Leiden dat de leerstoel Arabische taal en cultuur vierhonderd jaar bestond. Er werd bij die gelegenheid een gedicht op een muur geschilderd, en het Rijksmuseum van Oudheden hield de tentoonstelling 'Voortreffelijk en waardig: 400 jaar Arabische studies in Nederland'. De benoeming van 1613 loopt dus nog door.

Bronnen · 3

Rijksmuseum van Oudheden — 'Voortreffelijk en waardig: 400 jaar Arabische studies in Nederland' (2013)
400 jaar Arabisch in Leiden — 400jaararabisch.weebly.com
Reformatorisch Dagblad — 'Leiden viert vier eeuwen studie van het Arabisch' (2013)