Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
De hemel van Europa werd eerst gelezen door Arabische boeken.

Sterren in het Arabisch

De hemel van Europa werd eerst gelezen door Arabische boeken.

Kaart 30 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een koperen telescoop op een statief richt zich op een sterrige avondlucht boven koepels en bogen, maar zijn lens is een ronde bladzijde Arabisch schrift, en de sterren schijnen door het schrift heen. In 1629 kreeg Golius een leerstoel in wiskunde en sterrenkunde, en in 1669 verscheen zijn uitgave van al-Farghani's Arabische astronomische handboek, met zijn eigen Latijnse vertaling 1. De sterrenwacht waarom hij vroeg gaat terug tot 1633, de oudste universiteitssterrenwacht ter wereld, en zij begon met een instrument, niet met een gebouw 2. Ook Scaliger las Arabische astronomische en wiskundige teksten in het Arabisch, niet in vertaling 3.

Waarop het steunt · 3

de sterrenwacht en al-Farghani

In 1629 kreeg Golius in Leiden een tweede leerstoel, in wiskunde en sterrenkunde, en hij richtte de eerste Leidse sterrenwacht op. Toch dankt hij zijn naam niet aan eigen ontdekkingen aan de hemel: twee jaar na zijn dood, in 1669, verscheen zijn uitgave van de Arabische tekst van al-Farghani's astronomische handboek, met zijn eigen Latijnse vertaling en uitvoerige aantekeningen. Wat hij aan de sterrenkunde bijdroeg, was Arabische wetenschap toegankelijk maken voor Europa.

Bronnen · 3
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • MacTutor History of Mathematics — Jacob Gool (1596-1667)
  • Jacobus Golius, uitgave van al-Farghani's astronomisch handboek (1669), Arabische tekst met Latijnse vertaling

de oudste universiteitssterrenwacht

De Leidse sterrenwacht gaat terug tot 1633 en is daarmee de oudste universiteitssterrenwacht ter wereld. Zij ontstond uit een verzoek van Jacobus Golius, die een plek wilde om een groot kwadrant van Rudolph Snellius te kunnen gebruiken. Het begon dus niet met een gebouw maar met een instrument.

Bronnen · 2
  • Leiden Observatory — Engelstalige Wikipedia: oudste universiteitssterrenwacht ter wereld, 1633, Golius en de kwadrant van Snellius
  • Universiteit Leiden — Old Observatory / Sterrewacht: geschiedenis

de talen en de Koran

Volgens de universiteit beheerste Scaliger een dertiental talen, waaronder Arabisch, Hebreeuws, Perzisch en Turks. Het Arabisch leerde hij op aanraden van Guillaume Postel, na Grieks en Hebreeuws. En hij ging naar de bronnen zelf: hij las de Koran en Arabische astronomische en wiskundige teksten, niet vertalingen ervan.

Bronnen · 3
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • Universiteit Leiden — 'Josephus Scaliger: groot geleerde en brompot' (2020)
  • Encyclopaedia Britannica / Wikipedia — Joseph Justus Scaliger: Arabisch geleerd op aanraden van Guillaume Postel

Deelt zijn plekken met · 5

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?