Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
Gezag dat eens boven de stad zetelde, werd het eigen teken van de stad.

De leeuw stapt af

Gezag dat eens boven de stad zetelde, werd het eigen teken van de stad.

Kaart 19 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een grote stenen leeuw, begroeid met planten, is van de ronde muur van een vervallen burcht op het gras gestapt, waar kinderen om hem heen staan; achter hem staat de poort open. De burggraaf die op de Burcht zetelde benoemde de Leidse schout en schepenen: het gezag zetelde letterlijk boven de stad 2. In 1651 kocht de stad de Burcht en liet een nieuwe poort bouwen, en in 1662 plaatste Rombout Verhulst daarboven de leeuw: een zetel van gezag werd het symbool van de Hollandse, en vooral de Leidse vrijheid 1. Dezelfde Verhulst had het reliëf boven de poort van de Waag gemaakt 3. Niet geschilderd, maar dezelfde overdracht: het Singelpark is niet door de gemeente bedacht maar door de burgers van de stad 4.

Waarop het steunt · 4

de stad koopt de Burcht

In 1651 kocht het Leidse stadsbestuur de Burcht en liet een nieuwe poort bouwen; in 1662 plaatste beeldhouwer Rombout Verhulst daarboven de leeuw. Wat een zetel van gezag was geweest, werd het symbool van de Hollandse — en vooral de Leidse — vrijheid.

Bronnen · 3
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • Erfgoed Leiden en Omstreken — erfgoedleiden.nl
  • Rijksmonumenten.nl — Burcht met gebouwen en poort, Leiden

de burggraaf

De burggraaf die op de Burcht zetelde bezat rechten op de Rijn, inde een deel van de belastingen en boetes en benoemde de Leidse schout en schepenen. Het was een soort dwangburcht: het gezag zetelde letterlijk boven de stad.

Bronnen · 2
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • Erfgoed Leiden en Omstreken — erfgoedleiden.nl

het reliëf van Verhulst

Boven de poort zit een reliëf van beeldhouwer Rombout Verhulst, dat het waagbedrijf zelf uitbeeldt: het gebouw draagt zijn functie op de gevel. Drie jaar later, in 1662, plaatste dezelfde Verhulst de leeuw boven de poort van de Burcht. In het pand zit tegenwoordig een café-restaurant.

Bronnen · 2
  • Nederlandstalige Wikipedia — Waag (Leiden): reliëf van Rombout Verhulst boven de poort; nu restaurant
  • Rijksmonumenten.nl — Burcht met gebouwen en poort, Leiden: leeuw van Rombout Verhulst, 1662

een burgerinitiatief

Het park is niet door de gemeente bedacht maar door de stad. Het kwam voort uit een burgerinitiatief, en in 2012 spraken de gemeente en de Vrienden van het Singelpark met elkaar af: 'Samen maken wij het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland.' Duizenden Leidenaren hebben eraan meegewerkt.

Bronnen · 3
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed — 'Singelpark Leiden: hoe burgers een gemeente succesvol uitdagen'
  • Gemeente Leiden — Singelpark participatieleidraad
  • Wij Maken Nederland — 'In Leiden ontstaat het langste stadspark van Nederland'

Deelt zijn plekken met · 8

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?