De naam blijft

De naam blijft als het ding dat hij noemde verdwenen is.

Kaart 38 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een oude wegwijzer staat op een stenen kade aan het water, de armen rood, wit, blauw en oranje geverfd, elk wijzend naar een vage omtrek in de lucht: een koe, een vis, een karnton, een korenschoof. De delen van de markt aan de Nieuwe Rijn heten nog naar wat er ooit lag: de Botermarkt naar de boter, de Vismarkt naar de vis, de Koornbrug naar het graan, de Karnemelksbrug naar de karnemelk 1. De Beestenmarkt heet naar het vee dat er van 1616 tot 1930 werd verhandeld 4. Niet geschilderd, maar hetzelfde: de namen van het Singelpark sommen de nijverheid van de stad op 2, en van de oude naam van het huis, de Vergulde Druyff, bleef alleen 'vergulde' staan in In den Vergulden Turk 3.

Waarop het steunt · 4

Markt aan de Nieuwe Rijn

de namen van de plekken

De delen van de markt heten nog naar wat er ooit lag: de Botermarkt naar de boter die boeren uit de omgeving er verkochten, de Vismarkt naar de vis, de Koornbrug naar het graan, de Karnemelksbrug naar de karnemelk. Daarnaast liggen het Gangetje en de Nieuwe Rijn zelf. Ooit had elke waar zijn eigen hoek.

Bronnen · 2

Gemeente Leiden — marktflyer 2025: Gangetje, Karnemelksbrug, Botermarkt, Nieuwe Rijn, Koornbrug
Nederlandstalige Wikipedia — Botermarkt (Leiden); Nieuwe Rijn; Vismarkt

Singelpark

de namen van de parken

De ring rijgt bestaande parken aaneen: het Plantsoen, het Katoenpark, het Ankerpark, het Blekerspark, het Huigpark, het Energiepark, het Lakenpark, het Rembrandtpark en het Sterrenpark. Die namen sommen de nijverheid van de stad op — laken en katoen van de textiel, het anker van de smederij, de bleker van het wit maken van stof. Wie het rondje loopt, leest waar Leiden zijn geld verdiende.

Bronnen · 2

Nederlandstalige Wikipedia — Singelpark: Rembrandtpark, Sterrenpark, Blekerspark, Huigpark, Energiepark, Ankerpark, Lakenpark, Katoenpark
Gemeente Leiden — projecten: Singelpark

In den Vergulden Turk

de Vergulde Druyff

Het huis heette niet altijd zo. In documenten uit 1635 en 1671 staat het als 'de Vergulde Druyff', de vergulde druif, en die naam bleef ook na de verbouwing van 1672-1673 in gebruik. Van de oude naam is het 'vergulde' blijven staan; de druif maakte plaats voor de Turk uit het fronton.

Bronnen · 2

Nederlandstalige Wikipedia — In den vergulden Turk: naamgeving in documenten van 1635 en 1671
Erfgoed Leiden en Omstreken — Verhalen: In den Vergulden Turk

Mabroek Slagerij

de Beestenmarkt

Het plein heet naar wat er gebeurde. Van 1616 tot 1930 werd op de oude Beestenmarkt vee verhandeld; daarna verhuisde de markt naar de Nieuwe Beestenmarkt en de Lammermarkt, waar elke vrijdag vee werd verkocht. Eerst ging het vooral om runderen, later werd de schapenhandel veel groter. In 1969 trok de markt naar binnen, naar de Groenoordhallen, en in 2001 kwam er met de mond-en-klauwzeercrisis definitief een eind aan de Leidse veemarkt.

Bronnen · 2