Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
Wat de ene gemeenschap achterlaat, wordt het eerste huis van de volgende.

Het volgende huis

Wat de ene gemeenschap achterlaat, wordt het eerste huis van de volgende.

Kaart 3 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een grote schelp, kobaltblauw gestreept op ivoor, ligt 's nachts in een mistige stadsstraat. Eén heremietkreeft loopt er met een lantaarn vandaan; een kleinere, met een eigen lantaarn, nestelt zich in de opening. De stad zit vol met zulke verhuizingen. Het pand van een geloofsgemeenschap, sinds 1969 buiten gebruik, werd in 1982 het eigen huis van Al Hijra 1. De huisjes van de Pilgrims bij de Pieterskerk maakten plaats voor een hofje voor oude leden van de Waalse kerk 2. Een kapel van dominicanessen werd het Academiegebouw 3, en een bagijnhofkapel was van 1595 tot 1983 de universiteitsbibliotheek 4. Een voormalige taxigarage huisvestte een moskeegemeenschap tot haar nieuwe moskee in 2012 opende 5, en in een huis dat vier eeuwen voor wezen zorgde, gaat het nu over kinderrechten 6.

Waarop het steunt · 6

het gebouw dat van hand wisselde

Het pand aan de Rembrandtstraat was daarvoor in gebruik bij het Apostolisch Genootschap; in 1969 raakte het buiten gebruik. In 1982 trok Al Hijra erin: 'In 1982 namen we onze intrek in ons gebouw in de Rembrandtstraat in Leiden.' Wat de ene geloofsgemeenschap achterliet, werd het eerste eigen huis van de volgende.

Bronnen · 2
  • Reliwiki — Leiden, Rembrandtstraat: voorheen Apostolisch Genootschap, buiten gebruik 1969; moskee Al Hijra vanaf ca. 1982
  • Islamitisch Centrum Al Hijra Leiden — alhijra.nl

Kloksteeg 21

Kloksteeg 21 is precies de plek waar de Pilgrims woonden. John Robinson kocht in 1609 bij de Pieterskerk een huis met grond en liet er eenentwintig huisjes bouwen voor zijn volgelingen; de buurt kreeg de naam Engelse Poort. In 1683 moesten die huisjes wijken voor het Jean Pesijnhofje, gesticht door Marie de Lannoy, weduwe van Jean Pesijn, voor oude leden van de Waalse kerk. De woningen van de ene groep vluchtelingen werden zo het hofje voor de ouderen van de volgende.

Bronnen · 3
  • Mayflower 400 Leiden — Jean Pesijnhofje
  • Visit Leiden — Jean Pesijn Almshouse, Kloksteeg 21
  • American History Central — 'Jean Pesijnhof: site of John Robinson's home', Pilgrim Route Leiden

de kloosterkerk

Het Academiegebouw was oorspronkelijk een kloosterkerk: de kapel van de dominicanessen, gewijd in 1516. Na de Reformatie waren de nonnen vertrokken en stond het gebouw leeg; in 1581 nam de universiteit de kapel in gebruik. Er werd een verdiepingsvloer in gelegd, en dat is nog altijd te zien aan de ramen die halverwege worden afgesneden.

Bronnen · 2
  • Universiteit Leiden — Academiegebouw: voormalige kloosterkerk van de dominicanessen, gewijd 1516
  • Open Monumenten Dagen Leiden — Academiegebouw

de Faliede Bagijnhof

Het pand gaat terug op het laatmiddeleeuwse Faliede Bagijnhof; de kapel daarvan werd in 1591-1593 verbouwd en als universiteitsbibliotheek in gebruik genomen. De bibliotheek bleef hier van 1595 tot 1983 — driehonderdachtentachtig jaar — en het gebouw heet daarom nog altijd de Oude UB.

Bronnen · 2
  • Universiteit Leiden — Oude UB: Faliede Bagijnhof, kapel verbouwd 1591-1593, bibliotheek 1595-1983
  • Universiteit Leiden — 'Locaties toen en nu'

van taxigarage tot moskee

De vereniging zat eerst in een voormalige taxigarage aan de Bonairestraat, maar dat pand werd te klein voor het aantal bezoekers dat er dagelijks kwam. Op 15 juni 2012 opende de nieuwe moskee aan de Nieuwe Marnixstraat 80, ontworpen door architect ir. Gerard Rijnsdorp.

Bronnen · 2
  • Nederlandstalige Wikipedia — Islamitisch Centrum Imam Malik: opening 15 juni 2012, architect Gerard Rijnsdorp, voorheen Bonairestraat
  • ICIM Leiden — icimleiden.nl

van zorg naar recht

Na 1961 kreeg het gebouw wisselende bestemmingen, tot het tussen 2007 en 2010 grondig werd gerestaureerd — een restauratie die uitdrukkelijk rekening hield met de vier eeuwen weeshuisgeschiedenis van het pand. Sinds 2010 heet het Utopa-Weeshuis / Kinderrechtenhuis, een initiatief van cultureel ondernemer Loek Dijkman. Waar eerst voor kinderen werd gezorgd, gaat het nu over hun rechten.

Bronnen · 3
  • Utopa-Weeshuis Kinderrechtenhuis Leiden — utopa-weeshuis.nl
  • Kentie Architecten — project Kinderrechtenhuis Leiden (restauratie 2007-2010)
  • Nederlandstalige Wikipedia — Heilige Geest- of Arme Wees- en Kinderhuis

Deelt zijn plekken met · 16

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?