De opnieuw gevulde stad
Na het beleg herstelde de stad niet; zij werd opnieuw gevuld door vreemdelingen.
Waarom dit beeld
In een zandloper bevat de bovenste helft een klein stadje van daken en torens zonder één mens erin; het zand van kobalt, terracotta en ivoor loopt naar beneden en wordt in de onderste helft een straat met keien die zich vult met lopende figuren. Vóór het beleg van 1574 telde Leiden ongeveer 12.500 inwoners, van wie een derde omkwam; tussen 1577 en 1670 kwamen naar schatting honderdduizend immigranten, en omstreeks 1670 waren het er bijna 70.000 1. De watergeuzen bevrijdden de stad in 1574 4, en op 8 februari 1575 werd de universiteit opgericht als beloning voor een doorstaan beleg 2. Niet geschilderd, maar hetzelfde: in De Lakenhal komen de stof en het beleg samen in twee zalen 3.
Waarop het steunt · 4
de stad die zich opnieuw vulde
Vóór het beleg van 1574 telde Leiden ongeveer 12.500 inwoners, en tijdens dat beleg kwam ongeveer een derde van hen om. In 1622 waren het er 45.000 en omstreeks 1670 bijna 70.000. Tussen 1577 en 1670 kwamen naar schatting honderdduizend immigranten naar de stad. Leiden is dus niet hersteld van het beleg; het is opnieuw bevolkt.
Bronnen · 1
- Nederlandstalige Wikipedia — Geschiedenis van Leiden: 12.500 inwoners voor 1574, een derde omgekomen, 45.000 in 1622, bijna 70.000 omstreeks 1670, ca. 100.000 immigranten tussen 1577 en 1670
8 februari 1575
Op 8 februari 1575 werd hier de Academia Lugduno-Batava opgericht, de eerste universiteit van de Noordelijke Nederlanden. Zij was een geschenk van Willem van Oranje aan Leiden, uit waardering voor het verzet van de stad tegen de Spaanse bezetter, een jaar na het Ontzet van 1574. De universiteit is dus de beloning voor een doorstaan beleg.
Bronnen · 2
- Universiteit Leiden — Academiegebouw: oprichting 8 februari 1575, geschenk van Willem van Oranje
- Leiden University — Engelstalige Wikipedia
wat er te zien is
De vaste collectie is verdeeld over zeven presentaties, waaronder 'Zeven eeuwen Leids Laken' — met de schilderijenreeks van Isaac Claesz. van Swanenburg over de bewerking van de wol — en 'De Belegering en het Ontzet van Leiden', over 1574. In die twee zalen komen de twee draden van deze wandeling samen: de stof en de opstand.
Bronnen · 2
- Museum De Lakenhal — lakenhal.nl: collectiepresentaties, waaronder 'Zeven eeuwen Leids Laken' en 'De Belegering en het Ontzet van Leiden'
- Museum De Lakenhal — Isaac Claesz. van Swanenburg, schilderijenreeks over de lakennijverheid
Liever Turcks dan Paaps
'Liever Turcks dan Paaps' was de leus van de opstand: liever Turks dan katholiek. De watergeuzen, die Leiden in 1574 van de Spanjaarden bevrijdden, droegen die spreuk op geuzenpenningen in de vorm van een halve maan, als partijteken op de mouw. De maantjes op het stadhuis worden aan diezelfde leus toegeschreven.
Bronnen · 4
- Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
- Dutch Revolt (Universiteit Leiden) — spreuken: 'Liever Turks dan paaps'
- Rijksmuseum — Geuzenpenning in de vorm van een halve maan
- Mare — 'Langs de Leidse halve maantjes'
Deelt zijn plekken met · 10
Een draad van verStedelijk Museum De Lakenhal · Waalse Kerk
Blijven wie je bentWaalse Kerk · Stadhuis Leiden: Halve Maantjes
De weegschaalStedelijk Museum De Lakenhal
Een stem in de luchtWaalse Kerk
Hoger gelegenWaalse Kerk
Een muur in jouw schriftUniversiteit Leiden (Academiegebouw)
De hemel draaitUniversiteit Leiden (Academiegebouw)
Het volgende huisUniversiteit Leiden (Academiegebouw)
Een zaadje in een briefStadhuis Leiden: Halve Maantjes
De maanStadhuis Leiden: Halve Maantjes
Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.