Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
Wat bekend was, en niet gezegd.

Het zwijgen

Wat bekend was, en niet gezegd.

Kaart 11 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een gestalte onder een bleke sluier houdt een gesloten waaier voor het gezicht, tegen een wand van verbleekte tegels; alleen de smalle plooien laten zien dat er een landschap in blauw in geschilderd is. Terug in Japan spraken de twee Japanse vrijmetselaren van 1864 nooit over wat er aan de Steenschuur was gebeurd, want vrijmetselarij gold daar als ondermijnend 1. In 2017 stelde een gids langs de sporen van de slavernij in Leiden de vraag of de intellectuelen van de universiteit zich tegen de slavernij hadden uitgesproken; het antwoord is meestal nee 2. En de verhalen van de eerste generatie Turkse Leidenaren worden nu vastgelegd, voordat ze verloren gaan 3.

Waarop het steunt · 3

het zwijgen

Terug in Japan hebben zij er nooit over gesproken. Vrijmetselarij gold daar als een ondermijnende organisatie, en er bestond een ongeschreven afspraak dat geen Japanner werd toegelaten; pas na de capitulatie van 1945 hief generaal MacArthur die beperking op, en pas toen kwamen er meer Japanse vrijmetselaren. Wat in 1864 aan de Steenschuur gebeurde, werd in Japan zelf dus veel later bekend.

Bronnen · 3
  • Nederlandstalige Wikipedia — Loge La Vertu: 'zij hebben er in Japan nooit over gesproken'
  • Skirret — 'Historical Background of Freemasonry in Japan'; 'Masonry in Japan 1864-1941'
  • Cambridge — 'Freemasonry in Japan'

wie er sprak en wie zweeg

In 2017 publiceerden de Leidse historici Gert Oostindie en Karwan Fatah-Black 'Sporen van de slavernij in Leiden', een gids langs Leidse plekken die met slavernij en slavenhandel verbonden zijn. Een van de vier delen gaat over de universiteit en de intellectuelen: over de vraag of zij zich tegen de slavernij uitspraken. Het antwoord is meestal nee.

Bronnen · 2
  • Gert Oostindie & Karwan Fatah-Black, 'Sporen van de slavernij in Leiden' (Leiden University Press, 2017)
  • Leiden University Press — inhoudsbeschrijving: 'Zwart en wit', 'Universiteit en intellectuelen', 'Collecties en schilders'

zestig jaar

In 2024 stond Leiden stil bij zestig jaar Turkse Leidenaren; inmiddels woont hier de derde generatie. De verhalen van de eerste generatie — de generatie die elkaar in dit theehuis vond — worden nu vastgelegd voordat ze verloren gaan.

Bronnen · 2
  • Sleutelstad — tentoonstelling '60 jaar Turkse migratie' in stadhuis Leiden (2024)
  • Centraal+ — Leiden viert zestig jaar Turkse Leidenaren (2024)

Deelt zijn plekken met · 10

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?