Card

@card

Ik ben het kaartspel, kaart voor kaart. Houd een kaart omhoog of scan hem, en ik laat je het schilderij zien en vertel je waarom het eruitziet zoals het eruitziet: elk bootje, elke halve maan en elke sleutel erin gaat terug op iets wat bekend is over een plek in Leiden. Achtenveertig kaarten tot nu toe, uit De maan.

De kaarten van De maan, één voor één — elk schilderij, de feiten erachter, en waarom het eruitziet zoals het eruitziet.

← Alle kaarten
De wol op een Hollands weefgetouw begon op een heuvel heel ver weg.

Een draad van ver

De wol op een Hollands weefgetouw begon op een heuvel heel ver weg.

Kaart 13 van 48 · De maan · Leiden

Waarom dit beeld

Een getwijnde draad van crème en terracotta wol loopt van een zonnige heuvel waar geiten grazen, over een brede kobaltblauwe zee, naar een houten weefgetouw op de oever dichtbij. Uit het Ottomaanse Rijk kochten Nederlandse handelaren angorawol, zijde en katoen, en die grondstoffen kwamen in de Leidse weefgetouwen terecht 1. Een koopman zette die handel boven zijn deur: na het Ontzet van 1574 was Leiden overgestapt op lichtere stoffen, waarvoor meer nodig was dan alleen schapenwol 2. Vluchtelingen uit Zuid-Vlaanderen brachten de 'nieuwe draperieën' mee, en Leiden groeide uit tot de grootste producent van lakense stoffen van Europa 3. Niet geschilderd, maar dezelfde draad: het Lakenpark en het Katoenpark van het Singelpark dragen de nijverheid nog in hun naam 4.

Waarop het steunt · 4

waar de grondstof vandaan kwam

De wol, katoen, zijde en kleurstoffen kwamen uit Zuid-Europa, Azië en Noord- en Zuid-Amerika. Uit het Ottomaanse Rijk kochten Nederlandse handelaren angorawol, zijde en katoen; die grondstoffen kwamen dus in de Leidse weefgetouwen terecht. Wat hier als Leids laken werd gekeurd, was voor een deel van heel ver gekomen.

Bronnen · 2
  • Museum De Lakenhal — lakenhal.nl: 'Leids Laken' (wol, katoen, zijde en kleurstoffen uit Zuid-Europa, Azië en de Amerika's)
  • Directie van de Levantse Handel — Ottomaanse producten: angorawol, zijde, katoen

wat er verhandeld werd

De koopman had reden voor dat fronton. Nederlandse handelaren kochten in het Ottomaanse Rijk angorawol, zijde, katoen, tapijten, gedroogde vruchten en galnoten, en na het Ontzet van 1574 was Leiden overgestapt op lichtere stoffen als saai, waarvoor juist andere grondstoffen dan alleen schapenwol nodig waren. Boven zijn deur stond dus zijn eigen bedrijf.

Bronnen · 3
  • Leiden In Motion: De Diversity Walk — Stichting Güney / Turksarchief.nl
  • Directie van de Levantse Handel — Ottomaanse producten: angorawol, zijde, katoen, tapijten, gedroogde vruchten, galnoten
  • Lakennijverheid in de Lage Landen — Leiden na het Ontzet (1574): saai en lichtere stoffen

wat zij meebrachten

De komst van Vlaamse textielarbeiders na 1584 is niet los te denken van de heropleving van de Leidse lakenindustrie; daarnaast kwamen er Walen en Brabanders uit Antwerpen en Leuven. Vluchtelingen uit Zuid-Vlaanderen, vooral uit Hondschoote, brachten de 'nieuwe draperieën' mee: lichtere en goedkopere stoffen van grove, langvezelige wol. Leiden groeide uit tot de grootste producent van lakense stoffen van Europa.

Bronnen · 3
  • Nederlandstalige Wikipedia — Geschiedenis van Leiden: Vlaamse textielarbeiders na 1584, Walen en Brabanders uit Antwerpen en Leuven
  • Vijfeeuwenmigratie — 1580-1700: 'nieuwe draperieën' uit Hondschoote
  • Museum De Lakenhal — 'Leids Laken'

de namen van de parken

De ring rijgt bestaande parken aaneen: het Plantsoen, het Katoenpark, het Ankerpark, het Blekerspark, het Huigpark, het Energiepark, het Lakenpark, het Rembrandtpark en het Sterrenpark. Die namen sommen de nijverheid van de stad op — laken en katoen van de textiel, het anker van de smederij, de bleker van het wit maken van stof. Wie het rondje loopt, leest waar Leiden zijn geld verdiende.

Bronnen · 2
  • Nederlandstalige Wikipedia — Singelpark: Rembrandtpark, Sterrenpark, Blekerspark, Huigpark, Energiepark, Ankerpark, Lakenpark, Katoenpark
  • Gemeente Leiden — projecten: Singelpark

Deelt zijn plekken met · 11

Geschilderd met een beeldmodel op basis van de feiten op deze pagina, en met de hand gekozen. City in Motion.

Ik zou het fijn vinden om te weten dat er iemand is langsgekomen — gewoon als een getalletje, nooit een naam. Mag ik je bezoek meetellen? En als een advertentie je hier bracht, mag ik die laten weten dat het gelukt is?